Луут хот (Харганын дөрвөлжин)
Хүннү гүрний шаньюйн ордны газар. Архангай аймгийн Өлзийт сумын Харганын дөрвөлжин гэдэг газраас илрүүлсэн.
- Үе
- Хүннү · НТӨ III зуун – НТ II зуун
- Байршил
- Архангай аймаг, Өлзийт сум
- Солбилцол
- 48.1030° N, 102.5606° E · Газрын зураг дээр харах
Гол баримтууд
- Улаанбаатарын их сургуулийн доктор Т.Идэрхангай тэргүүтэй археологчид 2017 онд илрүүлж, 2020 оноос малтсан.
- Малтлагаас “Тэнгэрийн хүү шаньюй” гэсэн ханз бичээстэй ваарны хэлтэрхий олдсон. Ийм бичээс Монголын нутгаас олдсон анхны тохиолдол юм.
- Хот давхар хэрэмтэй, усны хиймэл цөөрөмтэй.
Хятадын сурвалжид Хүннүгийн шаньюйн их хурал хуралдаж байсан газрыг Лунчен буюу Луут хот хэмээн тэмдэглэсэн байдаг. Түүний байршил олон жилийн турш тодорхойгүй байв.
Харганын дөрвөлжин дэх хотын туурь өндөр хана хэрэмгүй тул газраас бараг үл анзаарагдана. Харин агаараас дроноор авсан зураг болон газрын зургийн программаар хэрмийн хүрээ тод харагддаг.
Малтлагыг удирдсан Т.Идэрхангай уг газрыг Хүннүгийн хааны зуны ордон, Лунчен буюу Луут хот хэмээн тодорхойлсон. 2025 онд тус багийн ордны малтлагаас илэрсэн зураасан зургуудын судалгаа хэвлэгдсэн.
Луут жилийн турш суурьшсан хот байсан уу, эсвэл язгууртнууд улирлаар цуглардаг төв байсан уу гэдэг асуудлыг судлаачид хэлэлцсээр байна. Америкийн археологич Брайан Миллер уг газрыг байнгын бус, улирлын чуулганы төв байсан байх гэж үздэг.
Сурвалж
- Идэрхангай Т., Энхзул Ж. 2025. MJAAE 14(2):57–66, doi:10.22353/mjaae.2025140206
- Wikipedia (en): Longcheng, Mongolia
- Wikipedia (en): Architecture of Mongolia
- Heritage Daily 2020: Archaeologists discover the lost Dragon City, capital of Xiongnu Empire (heritagedaily.com)
- ikon.mn 2022: Хүннү гүрний нийслэл Луут хотыг судлах, мэдээлэх төвийн шавыг тавилаа (ikon.mn/n/2c6r)
- Science News 2023: How Asia’s first nomadic empire broke the rules of imperial expansion (sciencenews.org)
“Луут хот (Харганын дөрвөлжин).” luut.mn, 2026-11-02. https://www.luut.mn/ertnii-khotuud/luut/